|
25-26-27 Haziran 2004
tarihlerinde Tokat-Sivas illerinde yapılan toplantı ve seçimler
sonucunda, Kelkit Platformu başkanlığına Gaziosmanpaşa Üniversitesi
Rektörü Prof. Dr. Zehra Seyfikli, başkan yardımcılığına Dünya Gazetesi
yazarı Osman S. Arolat, genel sekreterliğe Adnan Şahin getirildi.
Ayrıca Kelkit Havzası Kalkınma Birliği'nin başkanlığına da Tokat
Valisi Ayhan Nasuhbeyoğlu seçildi.
Aşağıda toplantı
notlarının bir bölümünü bulacaksınız. Notların düzenlenmesi bittiğinde
diğer bölümleri de net ortamına koyacağız.
I. Oturum
Kurucu belediyeler
adına Ahmet Yenihan-Erbaa Belediye Başkanı
Kelkit Platformu’nun
başından beri şahitlik yapan bir belediye başkanı olarak şu anda
geldiğimiz noktayı sevinçle karşılıyorum. Projenin en hararetli
destekçileri yöre halkı. Kelkit Havzası’nda yaşayan insanlar ve 16
ilçe belediye başkanları olarak büyük heyecanla projenin başarıya
ulaşmasını bekliyoruz…
…Prof. Dr. Metin Sözen bu
yöreden olmamasına rağmen bu şehirlerin temsilcilerini, kamu
görevlilerini biraraya getirmiş, yol göstermiştir. Bu yüzden kendisine
çok teşekkür ediyorum. Tokat Valisi’ne teşekkür ediyorum. Diğer
valiler de destekleriyle seviye kazandırmışlardır. Önceki
toplantılarda güzel fikirler üretildi, el birliğiyle çalışılacağı
görüntüsü verildi. Geldiğimiz aşama itibariyle bunun gerçekleşeceği
gözüküyor. Artık diyoruz ki, somut projeler üzerinde durulsun. Nehri
kirlettiğimiz görüntüler bertaraf olsun. Biz elimizden gelen gayreti
gösteriyoruz. Proje yapım aşamasında desteğe ihtiyaç duyuyoruz. Destek
olacaklara şimdiden teşekkür ediyorum. Hemşerilerimle görüştüğümde
hararetle bu projenin desteği olacaklarını belirttiler…
Prof. Dr. Metin
Sözen-ÇEKÜL Vakfı Başkanı
Ne güzel ki, bu salonu en
anlamlı biz kullanıyoruz. Tarih, binalarla doludur. Onları anlamlı
kılan içinde geliştirilen düşüncelerdir. Bu kürsüden cumhurbaşkanı,
valiler, başkanlar konuştu. Projeler dolusu dolapların konulacak yer
bulunmadığı ülkemizde, sıkıntılar dururken burada berrak öncelikler,
birliktelikler içinde halkın olduğu hareketler konuşuldu. Türkiye 50
yılda çok çalkalandı. Katılım ve birliktelik sözle gerçekleşmiyor.
Ülke yarım yüzyılını yitirmişse, dönüp arkamıza bakmanın anlamı yok…
…Burada cumhurbaşkanının
önünde biz yapacağız, öncüsü Kelkit Havzası’nda yaşayan sizlersiniz,
dedik. Artık bundan sonra göstermelik sivillik olamaz. Batılılar böyle
istiyor diye format geliştiremeyiz. Sivilleşmeyle başlayan, içinde
bilim insanlarının olduğu, içinde kentlinin olduğu bir çizgi oluştu.
Yasal donatıları bize sığmayan statüler içinde Kalkınma Birliği’nin
kuruluşu gerçekleşti…
…Geldiğimiz nokta çok
önemli. İlk toplantıda yazarlar, çizerler, bilim insanları vardı.
İstanbul toplantısında valilerin, belediye başkanlarının, danışma
kurulundaki insanların hemen hepsi birikimlerinin sonuçlarını
aktardılar. Önceki hafta ise Taksim’de yapılan yürüyüşte binlerce kişi
yürüdü… Akıl buradadır, hayatın kendisindedir. Burada bu oluşumu
tamamlıyoruz ve söylemimizi netleştiriyoruz. Bu birliktelikte herkes
eşit duruyor. İstanbul’daki yürüyüşte sokakta yürüyenlerin vali
olduğunu kimse anlamadı. Sivil olarak geldiler…
…Platformun doğrulara
giden yolu zorlayan bir açılım içinde olması gerekiyor. Bir kısmımız
artık yok burada, ama aklı, birikimi, yaşama dönüşecek projesi kaldı
bizimle beraber…
…Düşmek, geri durmak
yorgunluklara katlanmamak gibi bir şey olmamalıdır.
Emeğin yoğun olması gerektiğini, yeni bilginin işimizi
kolaylaştıracağını anlamalıyız. Misafirlere teşekkür etmek zorundayım.
Osman Arolat ve arkadaşlarına, Prof. Dr. Uçkun Geray’a, Zekeriya
Yıldırım’a ve diğerlerine… Hep bizimle beraber oldular.
Kamu-yerel-özel-sivil birlikteliğine dayalı toplum istiyoruz. Bugün
burada bulunan arkadaşlarımızı, Türkiye yurttaşı olarak onları
kutluyorum. Varlıkları devamlı burada olsun. Birikimlerinizi içten,
yorularak vermenizi dilerim.
Prof. Dr. Zehra
Seyfikli - Gaziosmanpaşa Üniversitesi Rektörü
…Kelkit Vadisi,
kirlenmemiş yapısıyla bize ve bölgeye büyük bir fırsat sunmaktadır.
Kelkit Platformu kendine özgü yapılanmasıyla ülkemizde ilk ve tek
projedir. Bu açıdan projeyi yeni bir GAP Projesi diye
nitelendirebiliriz.
Niksar Belediyesi’nin
katkılarıyla, kendine Kelkit’e adamış genç birikimli bilim adamlarının
çalışacağı bir araştırma merkezini açma çalışmaları son aşamaya
gelmiştir…
Adnan Çiçek-Tokat
Belediye Başkanı
Öncelikle sizleri bu
salonda ve şehrimizde görmekten büyük onur duyuyorum. Ben bir Kelkit
çocuğuyum dolayısıyla Kelkit’in akışını izleyerek büyüdüm ve Niksarlı
oluşumla onur duydum…
…Oluşumun ilk başından
bugüne kadar, düşünce noktasında çok ileri bir noktaya geldiğini
görüyoruz. Tabii olayın iki boyutu var. Soyut anlamda şimdiye kadar
gelmiş olduğumuz nokta çok önemli. Bu kültürün yaşaması gerekiyor…
…Taksim’de neden
yürüdüğümüzü bazı arkadaşlarımız bana sordu. Ben de bu sorunun
cevabını 5 yıl sonra karşılaştığımızda siz çok daha iyi anlayacaksınız
dedim…
…Kelkit Platformu’na artık
farklı dallar eklemek gerekiyor. Somut adımların atılması gerekiyor.
Özellikle finans konusunda daha fazla çalışmak gerekiyor. Avrupa
Birliği yaptığı mali desteklerde bir kişiyi ve devleti dikkate
almıyor. Birlikleri, dernekleri dikkate alıyor. Biz bu birlikle,
kalıcı ve ekonomik getirisi yüksek olan ve havzanın çevresel
değerlerini koruyan projeler üreteceğimizden hiçbir kuşkum yok…
Hasan Basri
Güzeloğlu-Gümüşhane Valisi
Hepinizi sevgi ve saygıyla
selamlıyorum. Günden güne büyüyen ve gelişen bir sürecin içinde
sizinle olmaktan büyük mutluluk duyuyorum.
…Düşüncelerin niyetlerin
konuşulduğu süreçten sonra buluşmanın gerçekleşmesi doğaldır. Bu
buluşmalar kimi zaman cumhurbaşkanının katılımıyla kimi zaman
Taksim’de halkın katılımıyla gerçekleşti. Bu süreçten sonra uzlaşma
süreci vardır. Bundan sonraki süreç ise ulaşılan süreçtir. Benim
gözlemim bu sürece bu iki günlük toplantıdan sonra hızla ulaşacağız…
…Bugün dünya bütünleşmeyi
çok hızlı bir süreçte yaşıyor. Ulus devletin aşıldığı uluslararası
ilişkilerin önemli hale geldiği bir süreçteyiz…
…Ülkemizin yeniden
yapılanmasında, bir model olarak uygulanabilir bir pratik örneğini
ortaya koymaktadır: Kelkit Projesi!..
…Heyecan verici olan, bu
birlikteliğine katılan her aktörün, kamu-yerel-sivil-özel faktörlerin
bu birlikteliğe özverileriyle katılmış olmalarıdır. Enerjilerin
birleşiminde ortaya çıkan sinerji önemlidir. Ve bu sinerji bu projede
üretilmiştir…
Hasan Canpolat-Sivas
Valisi
…Hz. Mevlana “bugün yeni
bir gün, yeni sözler söylemek lazım cancağızım”, diyor. Yeni değil ama
yeniden keşfedilmiş olan yereli ve yerliyi yeniden kullanmak
gerekiyor. Aşağıdan yukarıya bakış açısı getirmek, yerliyi yeniden
keşfetmek Kelkit Platformu’nun önemli özelliklerinden biri…
…Hareketin havza hareketi
olması önemli. Bakışımızı burada çevirmememiz gerekiyor. Bu
özelliklerini korursa model olma özelliğini koruyabilir. Dışardan
dayatma modelleri değil de kendi modellerimizi ortaya koymalıyız…
…Biz de sürdürülebilirlik
maalesef yok. Kelkit Platformu ile bu gerçekleştirilmiş olacak. Somut
işler yapmamızın zamanı geldi. Neler yaptık kısmını size aktarmak
istiyorum. Meselelere altyapısıyla, sosyal hizmetiyle, eğitimiyle tüm
yönleriyle topyekün yaklaşmak gerekiyor. Yapılan işlerde doğal ve
kültürel mirasın korunması esas alınmalı. Her ilçemizde, köyümüzde
kültürel mirasın bütünlük içinde korunması en temel yaklaşımımız.
Sadece anıt eser değil, yazılı olmayan kültürün de korunması için de
çalışmalarımız var. Çevrenin korunması için en önemli adımımız, 10
yılda 100 milyon fidan ve tohum doğaya dikilmesi. Ayrıca Kızılırmak’ın
tamamının temizlenip ıslah edilmesi projesini gündeme getirdik…
Ayhan Nasuhbeyoğlu-Tokat
Valisi
…Kelkit Havzası Kalkınma
Birliği’nin oluşumu 24 mayıs 2003’de atılmış oldu. Atanmamın ikinci
ayında tarih-doğa-kültür gündemimizdeydi. İnsanımızı da bu oluşumun
içine koyarsak göç olgusunun sona ermesi, terör olgusunun bitmesi,
ekonomimizi düzelterek, devletimizin finansal destekleriyle çözümün
orada olduğunu düşünerek sıkıntılardan kurtulmamız mümkün. Tokat
ilimizde topyekün kalkınma hamleleri içerisinde geleceğin projeleri
diyebileceğimiz yoğun bir çalışmanın içerisindeyiz. Üniversitemiz
Tokat’ın danışma birimi olarak görev yapıyor. Bir taraftan proje
geliştirirken bir taraftan da uygulama yapmamız gerekiyor. Çamlıbel
ilçemizi kapsayan alan için, İl Özel İdaresi ve Çevre-Orman Müdürlüğü
olarak biraraya geldik. Çamlıbel’in boş olan alanlarına girdik. Kasım
ayında 2,5 milyon fidanımızı dikmiş olacağız. Meraların
yeşillendirilmesi için destek vereceğiz…
…Ferdi hizmet edecek
oluşumlar devam ettiği sürece Türk toplumu fakir kalmaya devam edecek.
Tohum düştüğü yere göre yeşerir. Verimli olmayan bir alana düştüyse
orada yok olur. Bizim tohumumuz yeşermeye devam edecektir. Her buluşma
yeni bir adımı atmamızı gerektirir. Yerel basın ve medyamızın bu
oluşuma başından beri verdikleri destek için teşekkür ediyorum. Benden
öncekiler benim söyleyeceklerimin %80’ini söylemiş oldular, çünkü
bizim amacımız bir. Bu projenin devamı, Kelkit Havzası’nda yaşayan
insanların geleceği demek.
II. Oturum
Zekeriya
Yıldırım-Merkez Bankası Eski Başkan Vekili
Tecrübemle gördüğüm şey,
yönetimin en zor tarafının yatay iletişim ve işbirliği olduğu. İsterse
merkeze ağırlık veren, isterse yerel örgütlere ağırlık veren yönetim
tarzı olsun, başarı yatay yönetimle sağlanıyor. Kelkit Platformu’nda
da bir araya gelinerek halka hizmet götürmek için birleşmiş olmanın
yatay iletişimin başarısı olarak görüyorum.
…Avrupa Birliği’ne uyum
çerçevesinde Türkiye 26 bölgeye ayrılmış vaziyette. Kelkit
Platformu’na bağlı illerin başka bölgelere dahil olduğunu görüyoruz.
Programda insan kaynağının geliştirilmesi, kobilere destek vb. gibi
programlar var. Kelkit Platformu’nda da benzer hedeflerimiz var.
Kaynakları verimli kullanmak için Kelkit Platformu’nun orkestrasyonu
yapılmalı. Kelkit Platformu projeleri için ilk akla gelen kaynak AB
oldu. 12 bölgenin dışında başka projeler de yürüyor. İlk katıldığım
toplantıda da bir an önce bu çabaların içerisine sivil inisiyatif
dahil edilmeli demiştim. Bizler kadar, burada bu platform içerisinde
yatırım yapmış ya da düşünen özel sektör katılımcılarının olması
gerektiğini not ediyorum. Bir an önce bu genel hedeflerin yanında bir
şeyler de yapılmasına başlanması lazım. Bir birlik içerisinde proje
bürosu kurmak ve çevreden gelen projeleri süzgeçten geçirme. Eğitim
açığı var. Turizm ve tarım önemli. Yeni otel açmaktan önce buradaki
turizm sektörünün personelinin eğitilmesi gerekir. Tarım verimliliğin
arttırılabileceği birinci alan haline geldi. Köylüye eğitim vermek
lazım. Bilgi ve becerileri ona kazandırmamız lazım. Doğru zamanda
doğru ürünü doğru yerde ekiyor mu? Bu alanlara öncelik vermenin uygun
olacağını düşünüyorum.
Prof. Dr. Uçkun
Geray-Kelkit Platformu Danışma Kurulu Üyesi
Benden önceki
konuşmacıların konuşmalarında Avrupa Birliği yatırımlarına bel
bağlanmış izlenimini gördüm. İlk toplantılarda il özel idarelerin
bütçelerinin yeterli olduğu söyleniyordu. Neden şimdi AB’ye bel
bağlandı. Ulus ve ulus kimliğinin aşıldığı ifade edildi. Global ve
geniş olanı yapmayı ve yetki devrimini normal karşılandı. Halbuki
karşı çıkmamız lazım. AB’nin en önemli yaptığı iş kültürel yıkımdır,
uyanalım. Burada yapılan konferanslar acaba yayınlanıyor mu? Buraya
gelmeden bu yayınlar okunuyor mu? Envanterden bahsettik daha önceki
toplantılarda, ne oldu? Eylem planı yapalım dedik. 3 sene geçti. Eylem
planını yapacak insanlar, bilim adamları belli olmadı…
…Bekletmeden, halka çıkar
sağlayacak bir proje planlanmalı. Eğer paranız yoksa, mera ıslahında
gelir yaratıcı taraf var. Ama ağaçlandırmada yok. Ağaçlandırma
yapmayalım demiyorum. Sadece ağaçlandırmayı erkene almanın anlamı yok.
Güneydoğu Anadolu Rehabilitasyon çalışmasından daha önce bahsettim.
Eğer böyle bir şey söz konusuysa bunun incelenmesi gerekirdi.
Ağaçlandırma yerine bitkilendirme kelimesini kullanalım dedim. 26
bölgesel kalkınma ajansı kurulacak. Bunlar Devlet Su İşleri’nin
havzalarıdır. Bunlar kamu hukuku tüzel kişisi olacak. Bu yarı devlet
demektir. Borçlanabilecek, iflas edebilecek demektir…
…Bir birlik kurdunuz,
tüzüğü onaylandı. Belediyeler Birliği. Peki köyler nerede kaldı?
Birliğin içerisinde belediyeler var ama köyler nerede?
Gazi Erçel-Merkez
Bankası Eski Başkanı
1980-81 yıllarında aynı
ölçütlerde aynı vizyon içinde 2 proje geliştirildi. Çankırı ve Erzurum
için. 50-100 milyon civarında bir rakam alındı Dünya Bankası’ndan. Ama
şimdi iz yok. Çünkü içinde tarih-doğa-kültür yoktu. Kalkınma
projesiydi. Üstten gelen baskılarla kurulmuştu, içeriden fazla bir şey
gelmiyordu. Yönetim valilerdeydi. Valiler başka illere gidince yeni
valiler bu işi gerçekleştiremedi. Bunu anlatmamın sebebi başarısız
projelere bakmalıyız ki başarıyı sağlayalım. Bunun için sürekliliğin
sağlanması gerekiyor. Sürekliliği sağlayan bir komite kurulmalı. Proje
üretmekten ziyade üretilen projeleri ince şekilde detaylandırıp neler
yapılıp yapılmadığını takip edilmeli. 1 trilyon bütçenin projelere
ayrılmış 800 milyarı yetmez. Çankırı-Erzurum projelerinde yapılan
hatalar burada yapılmamış ama oradaki kaynak da burada yok.
Alternatiflerin geliştirip artılarıyla eksileriyle detaylandırılmalı.
Tevfik Altınok-Hazine
Bakanlığı Eski Müsteşarı
Bu toplantıya katılmış
olmaktan dolayı memnuniyet duyuyorum. Sözen’e bu fırsattan dolayı
teşekkür ediyorum. Yıllarca önce gelmiştim Tokat’a. O günden bugüne
bazı işler değişmiş mi deyince, her şeyden önce üniversitenin
kurulduğunu görüyorum…
…Olaya sadece kamu
çerçevesinde bakıyoruz. Yıllarca kamuya hizmet veren bir kişi olarak
yıllarca amatör ruhlu olmuşumdur. Burada da onu görüyoruz. Bazı
işlerin gerçekleşmesi için eğitim gerekli elbette. Çekişmeler her
zaman olayı tersine döndürmüştür. Bazıları ikinci önceliği finansmana
verirler. Ben birinci önceliğe alırım. Geçenlerde Doğan Grubu’nun
hazırlamış olduğu Kelkit’teki projenin ne işe yaradığını öğrendim. En
azından bazı örnekleri ele alarak bu konuda adımlar atmışlar.
Kooperatif yapılandırmalarını da düşünmekte yarar var. Pek çok sahada
yeni projeler oluşturulması mümkün ama sadece kamu şapkasıyla
düşünmeyin. Dışardan 3 yerden kaynak alınabilir: İskan fonu, AB, Dünya
Bankası. Projelendirmeden finansman ihtiyacının ne olduğunu bilmeye
imkan yok. Profesyonelce davranılmasının yararlı olacağını
düşünüyorum…
Zekeriya
Yıldırım-Merkez Bankası Eski Başkan Vekili
Misyonu net olarak
belirleme ihtiyacımız var. Bundan sonra da alt projelerin belirlenmesi
lazım. Bunlar da iller arasında paylaştırılabilir. Bu projelerin
seçimi ve uygulanması konusunda bir araç olabilir ama yıl içinde de
sürekliliğin sağlanması için iler arasında iş bölümü yapılabilir.
Necdet Sakaoğlu-Kelkit
Platformu Danışma Kurulu Üyesi
Kelkit Havzası, tarih,
coğrafya açısından Türklerin üzerinde durması gereken bir bölgedir.
Yeni bir vatan teşekkülünün oluşumunda buradan girdiğimizi unutmamamız
gerekir. Tokat, Sivas, Erzincan, Amasya, Kemah Anadolu’nun ilk
kentleri olarak gelişmişler…
…Kelkit Havzası’ndaki
kültür girişiminin dikkatli bir senaryosu hazırlanmalı. Burada yerel
araştırmalar yapılarak, bu araştırmaların ÇEKÜL
Merkezi’nde araştırma ve yayın grubu tarafından değerlendirilmesi
sağlanmalıdır…
Mehmet Ata Tansuğ-Kelkit
Platformu Danışma Kurulu Üyesi
…Gelen turistler yalnız
bir il için buraya getirilmemeli. Birden fazla ilin koordinasyonu
sağlanmalı. Gelenler yalnız Tokat’a Sivas’a değil, Kelkit Vadisi’ne
gelmeli. Turizmin sürdürülebilirliği önemlidir, yararlı olabileceği
yaklaşımıyla bakıldığında yararlıdır. Tüketici anlayışıyla turizm
yapacaksak hiç yapmamalıyız. Turizm yaparak doğayı ve kültürü
mahvedemeyiz. Turizm bir katma değer yaratmalıdır. Turizm tarihi ve
kültürü öne çıkartmalı, bölge refahına katkı getirmelidir…
…Finansmanı illa dışarıdan
getirmeye gerek yoktur. Bu bölgeyi seven insanların girdileriyle de
örneğin bir arıtma tesisi kurulabilir. Bu uzak bir fikir gibi
görülebilir ancak düşünülmelidir.
Avniye Tansuğ-
Kelkit Platformu Danışma Kurulu Üyesi
…Bilgi edinme hakkı,
bilgiye erişim özgürlüğü, biz Türkiye vatandaşlarının talep etmediği
bir hak. İfade özgürlüğü ve bilgi edinme hakkının yasal koruma
kapsamına alınması lazım. Erbaa Kaymakamı bana bu kanun çıkmadan evvel
konu ile ilgili hazırlıklarını anlatmıştı. Bu hakla ilgili Platform’da
halkı eğitme çalışmaları bir alt proje olabilir. Bu, bilgi ekonomisine
geçmeyi hızlandırıcı bir proje olabilir. Bilgi ekonomisinin ürünü
sayısal hale getirilebilen içeriktir; alınan ve satılan içerik. Bilgi
okur yazarlığının gündeme getirilmesi lazım. Örneğin henüz
www.kelkitplatformu.org alan adı
alınmadı. Bunun alınması lazım…
Prof. Dr. Zehra
Seyfikli-GOP Üniversitesi Rektörü
Organik tarım, eko tarım
girişimini yaptık… Üniversite olarak Kelkit Havzası ve ülkemiz için
elimizden ne gelirse yaparız. Halkla biz iç içeyiz. Avrupa Birliği
yardımları konusunda, daha önce bizden alınanları, geri aldığımızı
düşünüyorum.
Prof. Dr. Rüştü
Karaman-GOP Üniversitesi Öğretim Üyesi
Projelerde önemli temel
esaslar söz konusu. Sürdürülebilir olması önemli. Projelerin raflarda
kalmaması çok önemli. Harcanacak mesai sonucunda hedefe ulaşması
önemli. Projelerin üretime yönelik olması, istihdama yönelik olması,
iletişim, kamu-özel sektör arasındaki ilişki önemli. Kamu sahip
çıkmalı ki projeler anlamını bulsun. Kelkit Havzası Araştırma
Enstitümüz kurulacak. Tüm Kelkit Havzası illeri dahil, projeler bir
merkezden yürütülecek ve kopukluklar engellenmiş olacak. Danışma
Kurulu oluşturulacak.
Prof. Dr. Yaşar
Akcan-GOP Üniversitesi Öğretim Üyesi
Kelkit Platformu
yapılanması itibariyle değerli bir proje. Çok disiplinli çalışmanın
gerekliliğine inanıyorum. Kelkit Vadisi ekolojik yapısı ile bozulmamış
ender havzalardan biri. Bahçe bitkileri yönüyle değerli bir alan.
Doğal yapı korunmuş, az bozulmuş. Organik ürünleri üretme hedefimiz
var. 65.000’e yakın fidanla bahçeler kuruldu. Şebinkarahisar Belediye
Başkanı ile oraya da bir proje hazırladık. Önerim; proje havuzu
oluşturulmalı. Konular çok ciddi. Proje havuzunda tarımı, sanayiyi
ayrı ayrı ele alıp ayrı danışma kurulları oluşturulmalı. Türkiye
yüzünü bu bölgeye çevirdi. Projeler tartışıldıktan sonra uygulamaya
geçerse daha yararlı olacağına inanıyorum. |
